РусскийЖемкордуктун алдын алуу. Көп берилүүчү суроолор:
- Жемкордук деген эмне?
Жемкордук — бул кызмат адамынын өзүнүн кызматтык абалын жеке кызыкчылык үчүн мыйзамсыз пайдалануу. Бул мыйзамда так аныкталган жана пара алуу, пара берүү, кызматтык абалдан кыянаттык менен пайдалануу сыяктуу көрүнүштөрдү камтыйт.
- Жемкордукка каршы күрөштүн негизги мыйзамы кайсы?
Кыргыз Республикасында жемкордукка каршы аракеттер «Жемкордукка каршы күрөшүү жөнүндө» Мыйзам менен жөнгө салынат. Бул мыйзам мамлекеттик органдардын милдеттерин жана кызматкерлердин жоопкерчилигин белгилейт.
- Жемкордук укук бузууларга эмнелер кирет?
Бул — пара талап кылуу, пара берүү, пара алуу, кызматтык абалын жеке пайдасына колдонуу сыяктуу мыйзамсыз аракеттер. Мындай аракеттер кылмыш же жорук болуп эсептелет.
- Жемкордуктун формаларынын бири катары эмне эсептелет?
Кызматтык абалга байланыштуу белек алуу жемкордуктун белгилеринин бири болуп саналат. Мыйзамда белек кабыл алууга так чектөөлөр каралган.
- Антикоррупциялык чектөөлөр кимге тиешелүү?
Бардык мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлер милдеттүү түрдө бул чектөөлөрдү сактоого тийиш. Бул алардын кызматына ишенимди камсыз кылат.
- Кызыкчылыктардын кагылышы деген эмне?
Бул — кызматкердин жеке кызыкчылыгы анын кызматтык милдеттерине таасир эткен жагдай. Мындай учурда кызматкер жетекчисине билдирүүгө милдеттүү.
- Кызыкчылыктардын кагылышы аныкталганда эмне кылуу керек?
Кызматкер бул тууралуу өзүнүн түз жетекчисине дароо билдирүүгө тийиш. Бул мыйзам бузууга жол бербөөнүн негизги механизми.
- Мамлекеттик кызматкерлерге белек алууга болобу?
Протоколдук мүнөздөгү символикалык сувенирлерден башка бардык белектерге чектөө бар. Ошондуктан кызматтык абалга байланыштуу белек алуу мыйзам бузууга алып келиши мүмкүн.
- Жемкордук үчүн кандай жоопкерчилик каралган?
Жаза түрлөрү — тартиптик, административдик жана кылмыштык жоопкерчилик. Жемкордук — олуттуу мыйзам бузуу.
- Пара деген эмне?
Бул — кызмат адамынын белгилүү бир аракетин же аракетсиздигин камсыз кылуу үчүн берилген материалдык пайда. Бул мыйзамга каршы келет.
- Жемкордук боюнча кимге кайрылса болот?
Акча талап кылуу, белек же кызмат көрсөтүүнү талап кылуу, кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу же башка жемкордук көрүнүштөрү тууралуу Социалдык фондго дароо билдирүүгө болот: ишеним телефондору: (0312) 54-33-16, (0312) 57-66-61, (0555) 64-04-16. Электрондук почта: help@sf.kg
Билдирүүлөрдүн купуялуулугу камсыз кылынат жана алар белгиленген тартипте каралат.
- Эмгек акы төлөнүшү жемкордукка киреби?
Жок, эмгек акы — бул мыйзамдуу эмгек акы төлөмү. Ал жемкордук менен байланыштуу эмес.
- Жемкордуктун алдын алуунун кайсы чарасы натыйжалуу?
Мамлекеттик кызматтарды санариптештирүү жана ачык-айкын жүргүзүү жемкордуктун деңгээлин төмөндөтөт.
- Кызматтык милдетти пайда үчүн аткарбай коюу эмне болуп эсептелет?
Бул жемкордукка тийиштүү мыйзамсыз жүрүм-турум болуп саналат.
- Жемкордук коркунучу деген эмне?
Тунук эмес процедуралар, көзөмөлдүн жоктугу жана ашыкча дискреция — жемкордук коркунучун жаратат.
- Жемкордукка каршы күрөштү ким координациялайт?
Кыргыз Республикасында бул ишти Башкы прокуратура координациялайт.
- Пара-посредник деген эмне?
Бул — параны үчүнчү жак аркылуу берүү же алуу. Мыйзамда бул да кылмыш катары каралат.
- Кызматтык абалдан кыянаттык менен пайдалануу эмне?
Бул — кызмат адамы бийлигин жеке кызыкчылыкта колдонгон учур.
- Пара алуу үчүн кандай жаза каралган?
Айып пулдардан тартып эркинен ажыратууга чейинки жаза каралган, бул кылмыш эң оор категорияга кирет.
- Жемкордук тууралуу анонимдүү билдирсе болобу?
Ооба, мыйзам анонимдүү жана аты-жөнү көрсөтүлгөн кайрылууларды кабыл алууга уруксат берет.
- Жемкордук жоругу деген эмне?
Бул — кылмыш курамы жок, бирок антикоррупциялык нормаларды бузган иш. Тартиптик жоопкерчилик каралат.
- Жемкордукка каршы күрөштүн негизги принциптери кайсылар?
Ачыктык, отчеттуулук жана ачык-айкын башкаруу негизги принциптер болуп саналат.
- Мамлекеттик кызматкерге бизнес жүргүзүүгө болобу?
Мыйзам мамлекеттик кызматкерлерге ишкердик менен алектенүүгө тыюу салат.
- Кызматкерди жемкордукка мажбурлоо кандай көрүнүш?
Бул — кызматкерди кызматтан алуу же башка зыяндуу натыйжа менен коркутуп, мыйзамсыз аракетке түртмөк.
- Кызматтык кылмыштарга эмнелер кирет?
Кызматтык абалды ашыра колдонуу, кыянаттык менен пайдалануу — кызматтык кылмыштардын негизги түрлөрү.
- Этика комиссиясынын негизги ролу кандай?
Этика жана антикоррупциялык нормаларды сактоону көзөмөлдөйт, кызматкерлерге түшүндүрмө берет.
- Өнөктөш тараптардын акысыз кызматын колдонуу болобу?
Жок. Бул пара же кызыкчылыктардын кагылышы катары бааланат.
- Жемкордуктун өсүшүнүн белгиси кайсы?
Калктын мамлекеттик органдарга ишениминин төмөндөшү — жемкордуктун негизги индикаторлорунун бири.
- Жемкордукту азайтуучу негизги механизм кайсы?
Мамлекеттик кызматтарды санариптештирүү жана автоматташтыруу.
- Пара сунушталганда кандай аракет кылуу керек?
Кызматкер парадан баш тартып, бул тууралуу жетекчиликке же компетенттүү органдарга билдирүүгө тийиш.
- Жемкордук коркунучун азайтуу үчүн эмне кылуу зарыл?
Кызматтык регламентти так сактоо жана бардык иш-аракеттерди документтештирүү.
- Негизги антикоррупциялык инструмент кайсы?
Электрондук мамлекеттик кызматтар — адам факторун азайтып, ачыктыгы жогору.
- Мыйзамсыз сыйлык деген эмне?
Бул — кандайдыр бир кызматтык ишти аткаруу үчүн берилген акча же материалдык пайда.
- Кызматкердин ак ниеттүүлүгүнүн белгиси эмне?
Ал чектөөлөрдү сактайт, белек албайт жана этикалык жүрүм-турум нормаларын так аткарат.
- Кумовство деген эмне?
Бул түп-тамырынан мыйзамсыз көрүнүш — туугандарды кызматка негизсиз дайындоо.
- Жашыруун паранын мисалы кайсы?
Кызматкердин эс алуусун, сапарын же чыгымдарын үчүнчү жак төлөп берсе — бул жашыруун пара.
- Антикоррупциялык саясаттын натыйжалуу инструменти?
Мамлекеттик чечимдердин ачык-айкын болушу жана коомчулукка жеткиликтүүлүгү.
- Мамлекеттик кызматкер эмнени жасай албайт?
Кызматтык унааны жеке максатта колдонууга тыюу салынат.
- Антикоррупциялык саясаттын негизги максаты?
Жемкордуктун деңгээлин азайтуу жана мамлекеттик органдарга болгон ишенимди жогорулатуу.
- Жемкордуктун кесепети кандай?
Ал бюджеттик каражаттын жоготулушуна, мамлекеттик органдардын натыйжасыздыгына жана коомдук өнүгүүнүн жайлашына алып келет.
- Жемкордук укук бузуулар үчүн ким жооп берет?
Жеке кызмат адамы жооп берет — ар бири өз аракетине жооптуу.
- Кызматтык этика деген эмне?
Бул — мамлекеттик кызматкерлердин жүрүм-турумуна коюлган моралдык жана мыйзамдык талаптардын жыйындысы.
- Антикоррупциялык инструктаж канчалык өткөрүлөт?
Ички регламентке ылайык үзгүлтүксүз өткөрүлүп турат.
- Жеке сүйлөшүүдө кызматкерге эмне кылууга болбойт?
Пайда алуу максатында жардам убада кылууга тыюу салынат.
- Жемкордуктун индикатору кайсы?
Татаал жана тунук эмес процедуралар — жемкордук коркунучунун жогорку белгиси.
- Жемкордук схемасы деген эмне?
Бул — бир нече адамдын мыйзамсыз пайда алуу үчүн уюшулган аракеттер тутуму.
- Мамлекеттик мүлктү жеке максатта колдонсо болобу?
Жок, мыйзам тыюу салат. Бул кызматтык укукту бузгандык болуп эсептелет.
- Жемкордук боюнча арыз түшкөндө жетекчи эмне кылууга тийиш?
Ал текшерүү жүргүзүп же арызды компетенттүү органга өткөрүүгө милдеттүү.
- Кызматкерлердин кирешелерин декларациялоонун максаты?
Мыйзамсыз байыбоонун алдын алуу жана мамлекеттик кызматтын ачык-айкындуулугун камсыз кылуу.
- Өлкөдө жемкордукту азайтуунун негизги жолу кандай?
Ачык-айкын башкаруу, күчтүү контролдоо жана коомчулуктун активдүү катышуусу жемкордуктун деңгээлин олуттуу төмөндөтөт.